• روحانیت در اسلام و در میان مسلمانان

روحانیت در اسلام و در میان مسلمانان

 
 
7000
موجود

به‌رغم آن‌که سیدمحمد حسینی بهشتی هم از طرف پدر و هم از سمت مادر به خانواده‌های بزرگ و مشهور روحانی پیوند داشت، تحصیل علوم حوزوی را بر اساس انتخاب خود در زمان تحصیل در دبیرستان سعدی اصفهان و تحت تأثیر یکی از همکلاسی‌هایش که همزمان دروس حوزوی را دنبال می کرد اختیار کرد. با این همه، از همان آغاز نسبت به چگونگی زندگی و فعالیت در این لباس، رویکرد تجدیدنظرطلبانه ای برگزید: هیچگاه از وجوهات شرعی و شهریه استفاده نکرد؛ به تحصیل دروس جدید تا اخذ دیپلم و سپس دکترا در کنار دروس حوزوی ادامه داد؛ در نظم و انضباط و آراستگی ظاهر و پیراستگی رفتار در میان هم لباسان و مردم زبانزد شد؛ در یادگیری زبان های خارجی به عنوان پلی برای فهم و درک جهان معاصرش جدیت ورزید؛ مراوده، تعامل و گفت وگوی سازنده با اقشار دیگر و به خصوص روشنفکران و تحصیل کردگان را امری ضروری شمرد و نقد اجتماعی را بیش و پیش از همه از خود و قشر روحانی آغاز کرد تا هم به ارتقاء کیفیت آن و هم به گسترش فرهنگ نقادی کمک کند. شاید بتوان مهم ترین اصل در اصلاح وضعیت روحانیت از دیدگاه شهید بهشتی را در این اصل خلاصه کرد که این رابطه، از رابطه مرید و مرادی به رابطة معلم و متعلم تبدیل شود. پیش نیاز چنین تحولی، جایگزین کردن مفهوم «روحانی» به مثابه عضو یک صنف به «عالم دینی» به مثابه دارنده تخصص علمی در شناخت دین باشد؛ نکته ی که در نوشتاری که می¬خوانید مورد تأکید قرار گرفته است.  
آنچه در این مجلد مشاهده می کنید، از اولین آثار مکتوب وی در این زمینه است که نخستین بار در سال 1341 در مجموعه‏اى با نام «بحثى درباره مرجعیت و روحانیت» توسط شرکت سهامى انتشار منتشر شده که در کنار مقالاتى دیگر از شادروانان آیت الله حاج سیدابوالفضل موسوى مجتهد زنجانى، آیت الله شهید مرتضى مطهرى، مهندس مهدى بازرگان، آیت الله سیدمحمود طالقانى و آیت‌الله سیدمرتضى جزائرى به چاپ رسیده که در ویرایش آن تنها به هماهنگى در رسم الخط، اصلاح اغلاط چاپی و افزوده هایی که   در برخی مواردـ به منظور روان تر خوانده شدن متن در علامت کروشه آمده، اکتفا شده است. تذکر شایان توجه این که برای درک کامل تر دیدگاه شهید بهشتی درباره روحانیت، مطالعة دیگر آثار ایشان ضروری است.