• ناسخ و منسوخ  در قرآن

ناسخ و منسوخ در قرآن

 
 
7000
موجود

این متن، دو گفتار پیاپی و به هم پیوسته از مجموعه درس گفتارهای تفسیری در مکتب قرآن است که به شرح و تفسیر آیه 106 سوره بقره اختصاص دارد و به یکی از مهم ترین و مناقشه برانگیزترین موضوعات مطرح در قرآن کریم، یعنی بحث «ناسخ و منسوخ» می‌پردازد. رویکرد شهید آیت الله دکتر بهشتی در این بحث، که در نخستین سال های دهة 1350 شمسی ارائه شده، از چند جهت حائز توجه است. نخست این که تلاش می شود یکی از پیچیده¬ترین مباحث مطرح در علوم قرآنی، از کاربرد زبان تخصصی کارشناسان این حوزه، به بیانی قابل فهم برای مخاطب عمومی تغییر یابد؛ رویکردی که تمامی درس‌گفتارهای مجموعة یادشده بدان وفادار است و هدف آن، بازگرداندن این کتاب انسان¬ساز به متن جامعه، به عنوان راهنمای عقیده و عمل در زندگی روزمرة مسلمانان است. 
دوم، توجه به مباحث و اشکالاتی است که توسط قرآن‌شناسان و شرق¬شناسان در این زمینه ایراد شده است. شهید بهشتی در همان سال¬ها مشغول اتمام ترجمه کتاب تاریخ قرآن، اثر تئودور نلدکه، که از پیشگامان این حوزه در زبان آلمانی به شمار می رود، بود و علاوه بر آن، به هنگام ارائة مباحث تفسیری خود، به منابع دیگری که طی سالیان طولانی پیش، حین و پس از دورة اقامت در آلمان جمع آوری و مطالعه کرده بود نیز نظر داشت. سوم، در فرازهای پایانی این بحث، بار دیگر به دغدغة بلندمدت او در ضرورت تحول مطالعات اسلام شناسی (شامل فقه، فلسفه، کلام، سیره و تفسیر) برمی خوریم؛ تلاشی که در همان سال ها با تأسیس مرکز تحقیقات اسلامی و آغاز کار دسته جمعی در این زمینه، جامة عمل پوشید و با مطالعه و بررسی گروهی و روشمند منابع دینی همراه بود و هزاران فیش تحقیقاتی برای آن تهیه گردید و متأسفانه با اوج گیری مبارزات و وقوع انقلاب اسلامی، تعطیل شد.